h@nzz.nl

IPv4 adressen... de bodem komt in zicht!

De jury van de IPv6 Awards 2008 heeft bekend gemaakt de Award dit jaar niet uit te reiken. Reden: het aantal inzendingen was zodanig klein dat er van enige competitie geen sprake was.

Opmerkelijk, want wat je er ook van vindt, de noodzaak van de inzet van IPv6 is nu toch echt niet meer te ontkennen. Tot  voor kort viel misschien nog net vol te houden dat er nog steeds geen echte reden voor de invoering was. De laatste berekeningen laten echter zien dat zelfs bij het huidige uitgifte-tempo de adressen ergens eind 2012 gewoon op=op zijn.

Wat was het probleem ook al weer? For starters: alle met internet verbonden systemen communiceren met elkaar op basis van nummers of numerieke adressen: het z.g.n. IP adres. Dit adres zie je als gebruikers meestal niet omdat software gelukkig in staat is om een naam als www.google.com  automatisch om te zetten naar het bijbehorende numerieke adres, bijvoorbeeld 64.233.183.99. Het probleem is nu dat er binnen het huidige IPv4 systeem te weinig ruimte is om in de toekomst alle met internet verbonden systemen zo'n nummer te geven. Alleen al de groei van mobiel dataverkeer maakt dat er veel meer behoefte is aan dergelijke adressen. De laatste inzichten zijn dat ergens tussen 2010 en 2013 de ruimte op is. De oplossing: een grotere adresruimte met langere adressen dus. Het is als zodanig te vergelijken met de komst van de 10-cijferige telefoonnummers in 1995. Veel meer info hier, hier, hier en hier.

Om de voorziene groei te faciliteren is in 1995 begonnen met het werk aan IPv6, de opvolger van IPv4. Naast een aantal veranderingen cq verbeteringen is het doel dat alle met internet verbonden systemen een eigen adres kunnen krijgen. Die langere adressen maken echter wel dat de software, die nu met de huidige - korte - adressen werkt, aangepast moet worden. Dat is ondertussen voor een groot deel gebeurd. Zo kunnen de huidige Apple/Microsoft en Linux versies er in principe probleemloos mee omgaan. Ook grote aanbieders van services als Google zijn op basis van IPv6 bereikbaar. Een complicerend punt is wel dat gedurende een lange periode beide systemen - IPv4 én IPv6 - naast elkaar zullen bestaan waarbij gebruikers van beide systemen probleemloos met elkaar moeten kunnen communiceren.
Al met al een verre van triviale opgave, waarbij met name de internet providers, de ISP's, als eerste hun netwerken voor IPv6 gereed zullen moeten maken.

Naast het werk aan IPv6 zijn er de afgelopen jaren ook een aantal maatregelen genomen en truc's verzonnen om de houdbaarheid van het bestaande IPv4 systeem te verlengen. Dit heeft een tweeledig gevolg gehad. Enerzijds is er natuurlijk veel tijd gekocht om IPv6 te vervolmaken. Anderzijds is het onontkenbaar dat hierdoor ook de sense of urgency, die in 1994/95 absoluut aanwezig was, ondertussen weggeëbd is omdat jaar op jaar bleek dat er nog steeds IPv4 adressen verkrijgbaar waren.

Dat is nu dus bijna over. En nu de adressen toch echt aan het opraken zijn (zie countdown onderaan de pagina) is actie nú absoluut geboden. Om bewustwording te creëren over de noodzaak van de invoering van IPv6 heeft de overheid (ministerie van EZ) de Nederlandse Task Force IPv6 onder voorzitterschap van Erik Huizer opgericht. NB: de Taskforce is op zijn beurt weer lid van de overkoepelende European IPv6 Taskforce. De genoemde IPv6 Awards was een van de middelen die ze daarvoor ingezet hebben.

Uit het afblazen van de Award maar ook uit de inventarisatie van IPv6-gebruik in Nederland blijkt in elk geval dat die beoogde bewustwording er nog echt niet is. Ik geef toe dat het nog geen 2013 is maar de introductie van iets ingrijpends als IPv6 heeft veel tijd nodig. Bijvoorbeeld tijd voor het verwerven van de benodigde  (schaarse) kennis, tijd voor de inventarisatie bij organisaties van afhankelijkheden van IPv4, tijd voor het opzettten en introduceren van nieuwe capabilities in systemen en netwerken, etc.

Toegegeven: onder druk wordt alles vloeibaar maar dan moet je je wel realiseren dat je het uiteindelijke resultaat dan toch niet meer volledig in de hand hebt.

---

Countdown to the Regional registry IPv4 address exhaustion moment. We now still have:

Data obtained from: http://penrose.uk6x.com/

Zou Thomas Watson uiteindelijk toch gelijk krijgen?

In 1943 deed Thomas Watson (IBM) zijn beroemde uitspraak "I think there is a world market for maybe five computers".  Hoewel deze opmerking lang gezien is als een teken van kortzichtigheid zorgen de ontwikkelingen op het gebied van platforms en cloud-computing ervoor dat zijn uitspraken nu in een nieuw licht komen te staan.

De huidige combinatie van netwerken en ICT-systemen zijn voldoende krachtig om de computing-modellen, zoals al uitgewerkt in de jaren 90 met het credo: "the network is the computer", daadwerkelijk te implementeren. De huidige SaaS-ontwikkelingen zijn hierbij een eerste stap. (zie bijvoorbeeld deze post van Alex Barnett). Voor eindgebruikers van systemen wordt SaaS de wijze waarop in toenemende mate ICT-functionaliteiten aangeboden zullen worden. Voor de aanbieders van deze SaaS-diensten worden platforms en internet-scale computing ofwel cloud-computing steeds relevanter.

Dit verschijnsel internet-scale computing of cloud-computing, zoals nu gepionierd wordt door onder meer Amazon, zette voor mij de uitspraak van Thomas Watson ineens in een geheel andere context. Want als je bedenkt wie de spelers in deze zogenaamde cloud-space zijn en welke kwaliteiten dergelijke partijen moeten hebben om effectief te kunnen opereren is de markt voor computers inderdaad beperkt tot een klein aantal aanbieders. Met name het 'massive' karakter van dergelijke operaties maakt dat het , analoog aan bijvoobeeld energieopwekking, zich leent voor sterke concentratie waarbij het, in tegenstelling tot energie, mogelijk is om de producten wereldwijd aan te bieden. De huidige spelers  als Amazon, Google, Microsoft, IBM en Sun, om de prominenten maar eens te noemen, zijn technisch gekwalificeerd en hebben daarbij de omvang om een dergelijke operatie te kunnen uitvoeren met het niveau van excellence en kosten (vanwege de massive economy of scale) dat de markt vraagt.  Met name blijkt in de huidige markt dat het juist de operationele excellence is waar de huidige kleinschaliger aanbieders van ICT-resources vaak tekort schieten.

Er ontstaat dus een nieuw drielaagsmodel van -1- cloudcomputing, -2- platformspelers en -3- de eigenaars van het intellectual property. En de nieuwe generatie cloud-gods vullen de onderste laag in. In deze laag is daadwerkelijk sprake van computing en zoals gezegd zal de ruimte in deze markt beperkt blijken te zijn. Hoeveel Googles kunnen er tenslotte naast elkaar bestaan? Ook op de laag erboven (platformlaag) is er overigens maar beperkt ruimte voor aanbieders. Echter hier is het, in tegenstelling tot de cloud-space, beter mogelijk toegevoegde waarde te genereren door omgevingsgebonden kennis en kunde. De cloud biedt dus tezamen met de platformlaag de omgeving waarop IP-eigenaars uiteindelijk de echte economische toegevoegde waarde kunnen genereren, op basis van deze twee onderliggende lagen.
En zo zou ook Thomas Watson uiteindelijk toch nog gelijk kunnen krijgen!

--
h@nzz/2008

Lost & Found Department: FON

FON, de "social router company", heeft een nieuwe financieringsronde (voor zo'n 10 miljoen Euro) afgerond. Boeiend is, dat naast de al bekende namen (zoals Google en Skype) volgens nog onbevestigde geruchten ook BT geld in FON gestoken heeft, of zelfs aan een partnership met FON werkt. Als dit waar is houdt het het de/een grote doorbraak voor FON in: steun van een van de grote traditionele telecom bedrijven. I'll keep you posted...
Meer hierover hier, hier, hier, hier, hier, hier en hier.

--
h@nzz/2007

Lost & Found Department: FON / Starbucks

Uit de Bussiness 2.0 blog: FON is een mediacampagne gestart onder de naam "FonBucks" waarbij mensen die in de buurt van een Starbucks wonen een gratis La Fonero kunnen krijgen. Doel: het aantal hotspots te vergroten. Of je hiermee de dekking van je netwerk direct vergroot valt te bezien maar media-aandacht genereer je hier in elk geval wel mee.

Meer over FON

En we noemen hem Joost?

The Venice Project is niet meer. Vandaag is de "echte" naam onthuld: Joost™ dus! (spreek uit als Djoest). Ook vandaag een nieuwe Joost™ website waar al veel meer te vinden is over de ideeen en achtergronden van het project. NB: Ik heb ondertussen een betaversie en ben druk met Joost™ in de weer.

De Joost™ operatie is overigens al groter dan ik eerst dacht. Uit de faq: Niklas Zennstrom and Janus Friis have been talking about the idea behind Joost™ for a long time - even before their last venture, Skype, was born. But to make it work, they needed the right combination of factors - widespread broadband and powerful computers in particular. In early 2006, the time was right. Gathering the world's best engineers, web gurus and media visionaries, they started work under the code name of The Venice Project™ - and now, after much fretting and polishing, that work is ready for public viewing. In under a year, we've grown from a handful of people to more than 150, establishing offices in five countries. Already, Joost™ is a truly global venture, serving a truly global community. It's still early days for us, but Joost™ is getting bigger and better every day - and we're still waiting for it to become self-aware...

Joost™ heeft inderdaad de ambitie om een television2.0 ervaring te leveren. Het kernconcept daarbij is het channelmodel, dit zijn streams of playlists van video's die interactief starten zodra een gebruiker een channel kiest. Daarnaast zijn er een aantal socialware features zoals chat mogelijkheden en syndicatietools. Overigens geen user-generated content hier, de inbreng van de gebruikers beperkt zich tot tagging en commentaar en onderlinge communicatie. Verder wordt het businessmodel ook helderder. Alweer uit de faq: We're in the process of making it as TV-like as we can, with programmes, channels and adverts. Ook lijkt de keuze voor Luxemburg als serverlocatie geen technische:-).

Als wrap-up: nog een paar screenshots van de Joost™ omgeving...

--
h@nzz/2007

RikenIk op SecondLife

Een leuk begin van het nieuwe jaar: SecondLife, de virtuele internetwereld, kent namelijk alweer een primeur in de vorm van de eerste oudejaarsconferénce door Sjaak Bral en RikenIk. De lokatie in Second Life is Grass Theatre, coördinaten: 170,100,80. Aanvang: Nieuwjaarsnacht (31 december op 1 januari), om 1 minuut over 1. Hoewel er de laatste tijd nogal wat discussie is over SecondLife (zoals over de feitelijke omvang van het gebruik en de vermeende grootschalige commercialisatie) is het een ontegenzeglijk fascinerend fenomeen en in toenemende mate een complete afspiegeling van onze real-world. Nu alleen nog de nieuwjaarsboodschap van de Koningin...

NB: mocht je het gemist hebben...de real-world show is was te bekijken via de site van TV-West...

--
h@nzz/2006

Television 2.0: GridCast/TheVeniceProject

Een van de top-tien buzzwords van nu is streaming video. Voorbeelden te over: YouTube, GoogleVideo en dichterbij Uitzending Gemist en in het Nederlandse onderwijs Teleblik en Academia om er maar eens paar te noemen. De reden: eindgebruikers hebben in principe voldoende bandbreedte tot hun beschikking; geschikte PC's kun je bij de Aldi of het Kruitvat halen en, niet onbelangrijk: de sites werken en zijn eenvoudig te gebruiken. Als je de berichten mag geloven lijkt het wel of de dagen van de good-old televisie nu echt geteld zijn. We staan aan de vooravond van television2.0, waarbij de regie bij de eindgebruiker ligt die on-demand de programma's van zijn gading kijkt op het moment dat het hem uitkomt. Los van de ketenen van het uitzendschema of de schaarste in zendtijd: iedereen kan nu televisie maken. En door gebruik te maken van the wishdom of crowds ben je in staat datgene te vinden wat bij je past, je eigen persoonlijke tv-kanaal met voor jouw relevante inhoud.

Als je echter realistisch kijkt blijkt dat nog niet alles echter rozegeur is. Ten eerste is de inhoudelijke kwaliteit van het merendeel van het getoonde niet altijd geweldig, to say the least, briljante regiseurs/acteurs/schrijvers/etc. blijken schaarser dan gedacht. De sociale netwerken en folksomonies helpen wel om je weg te vinden in het oerwoud van YouTube, maar voorlopig zie ik nog onvoldoende Spielbergs. Het idee is natuurlijk wel dat door de vrije toegang tot het medium het aanbod van relevante content netto-netto verveelvoudigd wordt.

Een tweede probleem van met name de consumentensites is de beeldkwaliteit van het materiaal. Hoe leuk YouTube ook is, het is nu alleen bruikbaar voor maximaal een paar minuten kijkplezier. Het kan als zodanig niet de concurrentie met (digitale) TV aan, ondanks de voordelen van het on-demand kunnen kijken. Deze lage kwaliteit heeft overigens een hele platte reden: kosten! Alleen al YouTube's internetkosten van de huidige lage kwaliteit streams werden mei 2006 al op een slordige miljoen dollar per maand geschat. Een betere, DVD-achtige, kwaliteit zou alleen al de bandbreedtekosten minstens vertienvoudigen, nog even los van de investeringen in servers, opslag en transcoding. Naast deze kwaliteitsproblemen zijn er dan ook nog de rechten. Hoewel het hier niet om downloads maar om streaming gaat, blijft het redelijk triviaal om de content lokaal te kopieren c.q. op te slaan. Geen probleem voor de home-made video's, wel een probleem voor speelfilms, sport en dergelijke. Ergo, oplossingen als YouTube zijn leuk voor consumenten om korte filmpjes te delen, een serieuze concurrent voor de DVD en televisie is het voorlopig nog niet. Het geeft wel een ieder de mogelijkheid programma's te maken en uit te zenden, het geeft de kijker de mogelijkheid om zelf te kiezen waar hij/zij naar wil kijken, maar voor iets als het nieuwe TV-kijken ofwel television2.0 is echt meer nodig.

Daarom wordt naarstig naar nieuwe mogelijkheden gezocht. Zo maken zowel Apple's Itunes shop als Amazon's Unbox het sinds kort wel mogelijk films etc met voldoende goede beeldkwaliteit via internet te kopen en naar je PC te downloaden. En ook de BBC stelt content voor downloading beschikbaar. Door dit downloadmodel ontstaat er echter wel een behoorlijke wachttijd tussen het bestellen en feitelijk kunnen kijken. Misschien aanvaardbaar als alternatief voor "koopfilms" die tot nu als postpakket verstuurd werden, maar niet aanvaardbaar voor de gebruiker die gewoon ergens naar wil kijken, en wel NU! Een bezoek aan de lokale videotheek is dan een beter alternatief, tenmiste als je een voldoende doorsnee smaak hebt of een voldoende gespecialiseerde videotheek in de buurt hebt. Een ogenschijnlijk onoplosbaar probleem dus.

Toch gloren er nieuwe mogelijkheden aan de horizon. In het kader van een nieuw videoproject is het me tijdens een rondje langs de velden opgevallen dat er momenteel hard gewerkt wordt aan oplossingen die de concurrentie met het traditionele Hilversum mogelijk toch kunnen aangaan. Basis van de oplossingen is het gebruik van P2P technieken. Hierbij worden alle gebruikers van een dergelijke dienst ook (in beperkte mate) mini-server.  In praktijk betekent dit dat je video's die naar jouw PC gedownload zijn, ook aan anderen beschikbaar stelt en zodoende als mini-server onderdeel van een groot netwerk wordt. Voordeel is evident: de techniek schaalt goed, elke nieuwe connectie levert direct een nieuwe server en de meest bekeken content is het best beschikbaar. Uitdaging blijft natuurlijk wel de rechtenkwestie, maar ook daar denken de aanbieders van deze diensten oplossingen voor te hebben die er op neerkomen dat de data die gedownload is, versleuteld op je PC wordt opgeslagen. Op deze wijze wordt voorkomen dat je zelf aan de data op je mini-server-systeem kunt komen.

De meest in het oog springende aanbieders van deze oplossingen zijn TheVeniceProject en Gridcast (van het bedrijf GridNetworks). TheVeniceProject is het nieuwste bedrijf van Niklas Zennstrom en Janus Friis, de twee P2P pioniers van KaZaA en Skype name and fame. TheVeniceProject, althans zover nu zichtbaar, heeft net (12 december 2006) een public beta uitgebracht en is tot voor kort in volledige stealth mode bezig geweest met de ontwikkeling ervan. GridCast daarentegen lijkt al heel veel verder. Op hun website kun je demo's bekijken en de GridCast client software downloaden.

Ik heb de afgelopen weken uitgebreid met de GridCast demo's geëxperimenteerd en heb geconstateerd dat zij, althans in hun demo's, de beloftes helemaal waarmaken: video's met DVD-kwaliteit (3 Mbps stream) die voor het gevoel instantaan starten en compleet met surround sound op het scherm afgelverd worden. GridCast "hakt" de video's in segmenten van 6 seconden die vanaf een aantal nabijgelegen servers worden toegestuurd. Dit zullen in het algemeen andere GridCast gebruikers zijn, maar mochten die niet beschikbaar zijn dan worden deze gaten in het netwerk met de eigen servers van GridCast opgevuld. Hoe een en ander technisch exact in elkaar steekt is niet goed te achterhalen, veel verder dan een aantal algemeenheden op hun website komt men niet.

Over TheVeniceProject is nog minder bekend. Wel een aantal bemoedigende woorden van de verschillende betrokkenen op hun respectievelijke blog's en websites. Met name de woorden "usage of the most awesome of open standards and open source technologies" en dan speciaal het stuk "open standards" doen hopen dat een en ander inderdaad op dergelijke standaarden gebaseerd is. Ik heb me wel aangemeld voor hun beta, maar helaas nog geen uitnodiging ontvangen... (als iemand van TVP dit leest... ik houd me aanbevolen). Gegegeven de oprichters beschikt de organisatie over alle relevante kennis van het P2P fenomeen. Interessant is ook om te weten dat een belangrijk deel van het interlectuele eigendom, met name van de P2P-laag niet bij de verkoop van Skype inbegrepen was, en nog steeds in het bezit is van de heren Zennstrom en Friis. Ook de beoogde rol is mij niet helemaal helder. Zo is het mij nog niet duidelijk of ze ook ambities op contentniveau hebben.

Het bussinesmodel van GridCast lijkt wel helder. Zij hebben de ambitie om DE video delivery infrastructuur voor de content industrie te worden, ergo het platform waarmee contenteigenaren op grootschalige wijze hun (on-demand) content op veilige wijze aan een groot publiek kunnen aanbieden. Door deze positionering zijn ze geen concurrent voor de contentindustrie zelf en hebben ze een veel betere kans om daadwerkelijk hun ambitie te realiseren. In elk geval lijken deze projecten de technische hindernissen te slechten waardoor de Television2.0 belofte weer een stuk dichterbij komt. En dan alleen nog de inhoud...

PS: sinds 16 januari 2007 gaat TheVeniceProject onder de nieuwe naam Joost verder. Voor meer info: www.joost.com.

--
h@nzz/2006

Waarom MySpace en YouTube zo bizar succesvol zijn.

Waarom zijn MySpace en YouTube zo'n enorm succes? Volgens Paul Boutin zijn ease of use, and don't tell users what to do de twee belangrijkste factoren die deze sites tot het huidige succes gemaakt hebben. Zijn conclusie: "the secret to success is to make everything one-button easy, then get out of the way."

--
h@nzz/2006

Bandbreedte als maat der dingen

Vraag: Wat heeft bandbreedte/breedband met communicatie te maken? Antwoord: alles, want alle communicatie heeft een drager nodig en hoe hoogwaardiger de communicatie, hoe meer bandbreedte nodig is. Toch hoor je nog geregeld is dat er een kip-ei probleem zou zijn omdat het blijkbaar onhelder is wat de waarde van bandbreedte is en wat je er mee zou kunnen. Als je het verleden als voorspeller van de toekomst neemt zie je dat het tegendeel waar is. Het blijkt overigens wel dat het lastig is je voor te stellen wat deze nieuwe mogelijkheden zijn. Zo 'vergaten' de ontwerpers van de oerversie van internet, het toenmalige Arpanet, in eerste instantie de emailfunctionaliteit. Er was wel bedacht dat men op afstand van andere computersystemen gebruik wilde maken en dat men bestanden zou willen verplaatsen, maar email had men een beetje over het hoofd gezien.
Dat was overigens opmerkelijk want als je iets nauwkeuriger kijkt, blijkt dat ongeveer alles wat we vandaag de dag met internet doen al jaren geleden beschreven is. Dat niet alles direct beschikbaar is/werd heeft een andere reden. De reden dat we bijvoorbeeld pas in de 90er jaren van de vorige eeuw over zoiets als het wordwideweb konden beschikken (een concept wat al in de 40er jaren door Vannavar Bush en in de 60er jaren door Ted Nelson beschreven was) kwam doordat computers waarop een browser werkte toen gemeengoed werden en omdat een ondergrens qua bandbreedte bereikt werd die dergelijke systemen nodig hadden.
Er is dus bepaald geen kip-ei probleem, geen oplossing die op een probleem wacht; zodra meer bandbreedte beschikbaar komt geeft dit direct aanleding tot `nieuwe´ toepassingen waardoor de nieuwe grenzen al weer snel bereikt worden. Uiteindelijk geldt hier het aloude adagium "money, sex, storage and bandwidth: only too much is ever enough". En dit "too much" is voor bandbreedte nog lang niet bereikt..

Om een idee te geven wat voor nieuwe communicatie mogelijk kan worden zou je Neal Stephenson's Snow Crash en William Gibson's Neuromancer als voorbeelden kunnen nemen. Het verschijnsel SecondLife is een hedendaagse, door techniek beperkte vorm van de in bovengenoemde boeken beschreven werkelijkheid. Iets dichter bij huis geven projecten in het onderwijs als ExpertOpAfstand een vooruitblik op de kansen die een kwalitatief hoogwaardige communicatie-infrastructuur ons biedt.

Wat deze nieuwe communicatievormen ons uiteindelijk zullen brengen is nog onhelder, maar zoals de mens bepaald wordt door zijn tools, bepaalt nu met name bandbreedte zijn nieuwe mogelijkheden voor communicatie en interactie. Om de functionaliteit van Vannavar Bush's Memex te kunnen gebruiken hebben we voorlopig nog behoefte aan veel meer. Dit veel meer is overigens net zo hard nodig voor werkelijk hoogwaardig VC gebruik, HD-kwaliteit video en de toenemende hoeveelheid informatiestromen zoals die bijvoorbeeld door allerhande sensoren worden geproduceerd. Het goede nieuws blijft "we ain't see nothing yet". Zorg is wel het tempo en de wijze waarop de markt zich ontwikkeld. Het lijkt er op dat er steeds weer allerhande onderzoeken verricht worden naar nut en noodzaak van communicatie-infrastructuren. Mijns inziens staat dit gelijk aan vragen of er behoefte is aan meer goud en zilver. En dat antwoord ken ik al. De latentie bestaat, nu nog activeren. De recente roep van de VVD om een verbod van gemeenteglasnetten kan ik derhalve niet plaatsen. Gemeenten moeten juist de markt opschudden en aanjagen. Als gemeentelijke glasnetten daar aan bijdragen so be it. Ik denk dus dat een en ander juist een actieve rol van de overheid vereist, al was het maar om een en ander te bootstrappen. Pas dan kan de situatie ontstaan dat bandbreedte niet meer de maat der communicatie is.

--
h@nzz/2006